Nếu chưa từng đọc Higashino Keigo, cuốn nên mở đầu là Phía sau nghi can X: ngắn vừa phải, câu đố gọn, kết thúc để lại dư âm — gần như mọi thứ làm nên tên tuổi ông gói trong một cuốn. Thích chiều sâu tâm lý thì tiếp với Ác ý; muốn một truyện ấm, không án mạng thì Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya; muốn một tiểu thuyết lớn, u tối thì để dành Bạch dạ hành làm cuốn thứ ba, thứ tư. Phần dưới là bản đồ đọc chi tiết theo gu và theo từng loạt truyện.
Bốn cửa vào theo gu người đọc
| Bạn thích… | Đọc trước | Vì sao |
|---|---|---|
| Câu đố logic, đấu trí | Phía sau nghi can X | Cuộc đối đầu giữa một thầy giáo toán và một nhà vật lý; câu đố chặt nhưng không khô |
| Phân tích tâm lý, cấu trúc lạ | Ác ý | Kể qua ghi chép và lời khai của các nhân vật; câu hỏi lớn là động cơ |
| Truyện ấm, chữa lành, không máu me | Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya | Những lá thư xin lời khuyên gửi xuyên thời gian; nhiều truyện nhỏ đan vào nhau |
| Tiểu thuyết dày, u tối, ám ảnh | Bạch dạ hành | Gần hai mươi năm đời hai nhân vật bắt đầu từ một vụ án năm 1973 ở Osaka |
| Chuyện gia đình có yếu tố kỳ lạ | Bí mật của Naoko | Một tai nạn xe buýt và điều không thể xảy ra với hai mẹ con |
Năm cuốn trên đều đã có bản tiếng Việt và dễ tìm. Đọc một cuốn ở mỗi hàng là đủ để biết mình hợp với "Higashino nào".
Loạt Galileo: nhà vật lý Yukawa Manabu
Yukawa là phó giáo sư vật lý Đại học Teito (hư cấu), được bạn học cũ là thanh tra Kusanagi nhờ giúp những vụ án có vẻ siêu nhiên: lửa tự bốc, hồn ma hiện về, một chiếc mặt nạ người chết. Ông giải bằng thí nghiệm và lý lẽ. Ba cuốn đầu là truyện ngắn; từ Phía sau nghi can X mới có tiểu thuyết dài.
- Tantei Galileo (1998) — truyện ngắn, giới thiệu Yukawa và Kusanagi.
- Yochimu (2000) — truyện ngắn, những "giấc mơ báo trước".
- Yōgisha X no kenshin (2005) — Phía sau nghi can X, tiểu thuyết dài đầu tiên, đỉnh cao của loạt.
- Seijo no kyūsai (2008) — một vụ đầu độc tưởng như không thể; bản tiếng Anh Salvation of a Saint.
- Garireo no kunō (2008) — truyện ngắn.
- Manatsu no hōteishiki (2011) — Yukawa và một cậu bé ở một thị trấn biển mùa hè; bản tiếng Anh A Midsummer's Equation.
- Chinmoku no parēdo (2018) — bản tiếng Anh Silent Parade.
Có cần đọc theo thứ tự không? Không bắt buộc. Mỗi cuốn là một vụ độc lập. Tuy vậy, đọc vài truyện ngắn đầu trước Phía sau nghi can X giúp bạn hiểu Yukawa "bình thường" ra sao, nên sẽ thấm hơn khi ông dao động trong cuốn này.
Loạt Kaga Kyōichirō: thanh tra đọc lòng người
Kaga ra mắt khi còn là sinh viên đại học, về sau làm thầy giáo rồi làm cảnh sát. Loạt này là con đường thấy rõ nhất sự trưởng thành của Higashino: những cuốn đầu là câu đố học đường, những cuốn sau là truyện gia đình sâu sắc nhất của ông.
| Năm | Tên gốc | Ghi chú |
|---|---|---|
| 1986 | Sotsugyō | Kaga thời sinh viên; câu đố học đường kiểu cổ điển |
| 1989 | Nemuri no mori | Một đoàn múa ballet |
| 1996 | Dochira ka ga kanojo o koroshita | Hai nghi phạm; nổi tiếng vì cuối sách không nói thẳng ai là thủ phạm — người đọc phải tự suy |
| 1996 | Akui | Ác ý; cấu trúc ghi chép – lời khai |
| 1999 | Watashi ga kare o koroshita | Ba nghi phạm, cùng kiểu kết như cuốn 1996 |
| 2006 | Akai yubi | Một gia đình bình thường và một đêm định mệnh |
| 2009 | Shinzanmono | Kaga ở khu Nihonbashi, Tokyo; mỗi chương là một cửa hàng, một số phận; bản tiếng Anh Newcomer |
| 2011 | Kirin no tsubasa | Một người đàn ông ngã gục dưới tượng kỳ lân trên cầu Nihonbashi |
| 2013 | Inori no maku ga oriru toki | Vụ án chạm tới chính quá khứ gia đình Kaga |
Thứ tự nên đọc: có thể nhảy thẳng vào Ác ý hoặc Shinzanmono. Nhưng hãy để Inori no maku ga oriru toki lại cuối cùng — nó là phần kết của mạch đời Kaga, đọc sớm sẽ mất hết dư vị.
Hai cuốn "không nói tên thủ phạm" là một trải nghiệm riêng: bạn gấp sách lại với tất cả dữ kiện trong tay và phải tự kết luận. Người thích được dắt tay tới lời giải có thể thấy bực; người mê suy luận thì coi đây là món quà. Đừng tìm "lời giải" trên mạng trước khi tự nghĩ ít nhất một buổi.
Những cuốn đứng một mình đáng đọc
- Byakuyakō (1999) — Bạch dạ hành. Dày, nhiều nhân vật, thời gian trải dài. Hợp khi đã quen giọng ông.
- Himitsu (1998) — Bí mật của Naoko. Gần với truyện gia đình kỳ ảo hơn trinh thám; nhiều người nhớ cuốn này lâu nhất.
- Tegami (2003) — tạm dịch: Lá thư. Đời một người em có anh trai đang thụ án; không có câu đố, chỉ có hệ quả xã hội của tội ác.
- Mukashi boku ga shinda ie (1994) — tạm dịch: Ngôi nhà nơi tôi từng chết. Ngắn, hai nhân vật, một ngôi nhà bỏ hoang: bản cách thu nhỏ rất khéo.
- Namiya zakkaten no kiseki (2012) — Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya. Đọc lúc mệt, lúc cần nhẹ lòng.
- Masukarēdo hoteru (2011) — tạm dịch: Khách sạn Mặt nạ. Cảnh sát cải trang làm nhân viên khách sạn; nhẹ, giải trí, đã thành phim.
Nên tránh gì khi mới bắt đầu
- Đừng bắt đầu bằng cuốn quá dày: Bạch dạ hành rất hay nhưng có thể làm người mới bỏ cuộc giữa chừng vì nhiều tuyến nhân vật.
- Đừng bắt đầu bằng sách thời đầu nếu muốn thấy Higashino đỉnh cao: các cuốn cuối thập niên 1980 đọc được nhưng chưa có chiều sâu của giai đoạn sau.
- Đừng xem phim trước với Phía sau nghi can X và Bạch dạ hành: cảm xúc nằm ở cách sách hé lộ dần, phim không giữ được.
- Đừng đọc liên tục năm cuốn u tối: xen một cuốn nhẹ để khỏi ngợp.
Lộ trình gợi ý mười cuốn
- Phía sau nghi can X
- Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya
- Ác ý
- Bí mật của Naoko
- Seijo no kyūsai (Galileo)
- Shinzanmono (Kaga)
- Bạch dạ hành
- Dochira ka ga kanojo o koroshita (Kaga, tự suy thủ phạm)
- Manatsu no hōteishiki (Galileo)
- Inori no maku ga oriru toki (khép lại mạch Kaga)
Lộ trình này xen kẽ nặng – nhẹ, câu đố – cảm xúc, và để hai cuốn "kết mạch" ở cuối. Người đọc chậm có thể dừng ở cuốn thứ năm mà vẫn có cái nhìn khá trọn về ông.
Góc nhìn hôm nay: đọc chung, bàn chung
Higashino là tác giả rất hợp để đọc theo nhóm: mỗi người một cách hiểu động cơ, nhất là với những cuốn kết mở. Nếu lập nhóm đọc, hãy chia sách theo chương và đặt mốc "chỉ bàn tới chương này" để không ai bị lộ kết. Với hai cuốn Kaga không nói tên thủ phạm, một buổi bàn tròn để mọi người trình bày suy luận của mình là cách đọc thú vị nhất.
Câu hỏi thường gặp
Nên đọc Higashino Keigo cuốn nào đầu tiên?
Phía sau nghi can X là lựa chọn an toàn nhất: độ dài vừa phải, câu đố gọn và cảm xúc mạnh. Nếu không thích án mạng, có thể bắt đầu bằng Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya.
Đọc loạt Galileo có cần theo thứ tự?
Không bắt buộc vì mỗi cuốn là một vụ án độc lập. Đọc vài truyện ngắn đầu trước Phía sau nghi can X sẽ giúp hiểu nhân vật Yukawa hơn.
Loạt Kaga Kyōichirō đọc thế nào?
Có thể bắt đầu từ Ác ý hoặc Shinzanmono. Nên để Inori no maku ga oriru toki lại cuối vì cuốn này khép lại câu chuyện đời Kaga.
Bạch dạ hành có khó đọc không?
Cuốn sách dày, nhiều nhân vật và trải dài gần hai mươi năm, nên người mới có thể thấy chậm ở phần đầu. Nên đọc sau khi đã quen giọng Higashino qua một hai cuốn ngắn hơn.
Cuốn nào của Higashino không có lời giải rõ ràng?
Dochira ka ga kanojo o koroshita (1996) và Watashi ga kare o koroshita (1999) trong loạt Kaga kết thúc mà không nói thẳng tên thủ phạm. Người đọc phải tự suy luận từ các manh mối trong sách.
