Hwang Woo-suk, Schön, Obokata, Wakefield: gian dối khoa học bị lật tẩy và cách giới khoa học tự sửa.
Gian dối khoa học bị phát hiện
Gian lận khoa học gồm ba hành vi FFP: bịa dữ liệu, sửa dữ liệu hay ảnh cho sai lệch, và đạo của người khác. Sai sót trung thực không bị coi là gian lận.
Gian dối khoa học bị phát hiện
Hwang Woo-suk tuyên bố tạo tế bào gốc phôi người từ phôi nhân bản trên Science 2004–2005. Điều tra kết luận dữ liệu bịa, hai bài bị rút tháng 1/2006.
Gian dối khoa học bị phát hiện
Jan Hendrik Schön công bố dồn dập về siêu dẫn và transistor phân tử ở Bell Labs. Năm 2002, điều tra kết luận ông bịa dữ liệu, hàng chục bài bị rút.
Gian dối khoa học bị phát hiện
Năm 2014, nhóm Obokata Haruko ở RIKEN tuyên bố tạo tế bào vạn năng chỉ bằng axit. Không ai làm lại được, hai bài Nature bị rút tháng 7/2014.
Gian dối khoa học bị phát hiện
Diederik Stapel, giáo sư tâm lý học ở Đại học Tilburg, bị ba nhà nghiên cứu trẻ tố giác năm 2011. Điều tra xác nhận ông bịa dữ liệu trong 55 bài báo.
Gian dối khoa học bị phát hiện
Bài Lancet 1998 của Andrew Wakefield gợi ý vắc xin MMR gây tự kỷ bị rút năm 2010. Các nghiên cứu lớn trên hàng trăm nghìn trẻ về sau không thấy vắc xin gây tự k
Gian dối khoa học bị phát hiện
Tia N do René Blondlot tuyên bố phát hiện năm 1903 không hề tồn tại. Robert Wood lặng lẽ lấy lăng kính khỏi thiết bị năm 1904, Blondlot vẫn thấy như cũ.
Gian dối khoa học bị phát hiện
Năm 1996, nhà vật lý Alan Sokal gửi tạp chí Social Text một bài cố ý vô nghĩa và được đăng. Vụ việc thành ca kinh điển khi bàn về giới hạn của bình duyệt.
Gian dối khoa học bị phát hiện
Thám tử ảnh khoa học như Elisabeth Bik soi ảnh trong bài báo để tìm vùng bị nhân đôi, xoay, cắt ghép. Rà 20.621 bài, nhóm Bik thấy khoảng 3,8% có ảnh đáng ngờ.
Gian dối khoa học bị phát hiện
Bài báo bị rút vẫn còn trên mạng nhưng mang nhãn RETRACTED. Tra bằng cơ sở dữ liệu Retraction Watch, PubMed, Crossmark hoặc Zotero, rồi đọc kỹ lý do rút.
Soi ảnh, ghim manh mối, nối chỉ đỏ — chỉ đúng người
Mở app Trường Hợp Xem app khác